güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

TRABZON VE HAVALİSİNDE YAŞAYANLAR ÖZ VE ÖZ TÜRKTÜR

Yazının Giriş Tarihi: 18.12.2020 21:48
Yazının Güncellenme Tarihi: 18.12.2020 21:48

Helenler’ın Karadeniz kolonileri vasıtası ile bölgeden yoğun bir şekilde buğday ve

diğer kuru tahıl ürünlerinin ithal ettiği antik kaynaklarda açıkça belirtilmiştir246.

Bununla beraber Hellenler’in Karadeniz Bölgesi ile yoğun tahıl ticaretinin olduğunu

bilmemize rağmen kaynaklarda bu ticaretlerle ilgili sınırlı bilgi bulunmaktadır.

Yunanlıların Karadeniz de koloni kurma nedeninin en çok hammadde, özellikle de

maden elde etmek olduğu artık en çok kabul gören görüştür247. Maden ve madencilik

halkaları ile ünlü Karadeniz sahillerinde kuvvetli bir devletin olmamasının bu sahillerde

Helen kentlerinin koloni kurmasını kolaylaştırdığını söyleyebiliriz248. Antik kaynaklar

özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nin maden bakımından ne kadar zengin olduğunu

açıkça göstermektedir. Slattery249 bölgede yaptığı araştırmalarda maden rezervleri ile

ilgili olarak şu tespitlerde bulunmuştur:

Ordu bölgesi: Hisarbaşı’nda bakır madenleri, Fındıklı tarafında altın rezervleri.

Rize bölgesi: Madenlerin büyük bir bölümü Latum bölgesindedir. Latum; demir, altın, gümüş,

bakır gibi maden kaynaklarının hepsini içerir.

Amasya Bölgesi: Burada da maden kaynaklarının hepsi tek bir bölgede yer almaktadır.

Gümüşhacıköy’ü maden bakımından en önemli bölgedir.

Giresun bölgesi: Gümüş ve kalayın yanı sıra demir madeni bakımından oldukça zengin olduğu

tespit edilmiştir. Giresun ile of arasında 53 den fazla demir yatakları olduğu tespit edilmiştir250.

Trabzon bölgesi: Sahil boyunca yer alan demir kumları Trabzon Bölgesi’nde önemli bir alan

oluşturuyordu. Bununla birlikte Gümüş madenleri ile ünlü Gümüşhane bölgesi ile de ulaşımı

sağlıyordu”.

Xenophon özellikle Trabzon ve çevresinde yer alan Mossynoikler’in geçimini

tamamen maden işletmesinden sağladıklarını bildirmektedir251. Mossynoikler’in bakır

ve sarı pirinç üretiminde oldukça ünlü olduğunu ve bazı araştırmacılara göre; Avrupa

dillerine giren pirincin karşılı olan “Messing” kelimesinin Mossiyonik adından

Strabon, Atinalılar’ın Karadeniz Bölgesi’nde yaptığı tahıl ticaretini şöyle anlatır: Leucon bir defasında

Theodosia’dan Atina’ya iki milyon yüz bin medimnoi (buğday) gönderdi. Demosthenes ise Leucon’a

 

türediğini öne sürmektedirler. Ayrıca yine Trabzon ve çevresindeki yerel halklardan

olan Khalybler, demir madenlerinde çalıştıkları ve madencilik de çok ileri seviyede

oldukları kaynaklarda bildirilmektedir253

Yunanlıların Karadeniz’de koloni kurmalarının bir diğer nedeni de köle ticaretidir.

Karadeniz’de çok sayıda yerli halkın bulunduğunu göz önüne getirirsek Yunan dünyası

için başlıca köle kaynağı olan Pontus’la düzenli bir köle ticareti yapmış olduğu

düşünülebilir254.

Strabon, Karadeniz’in önemli bir miktarda köle sağladığını kaynaklarında açıkça

bildirmiştir. Karadeniz’de köle pazarı olarak kaynaklarda sadece bir yerin adı geçer,

“Tanais”, burası Helenistik döneme kadar kurulmamıştı255. Karadeniz özellikle köle

ticareti ile ilgilenen korsanların barındığı bir bölgeydi. Yunanlılara düşman olan yerel

kabileler sık sık Yunan kolonilerine saldırmaktaydılar256. Pek çok kabile, denizde

yaptıkları soygunlar ve fidye için adam kaçırma eylemine girmişlerdir. Yunan

ticaretinde önemli rol oynayan kölelerin, isimleri getirildikleri ülkenin isimlerinden

hemen sonra yazılması âdeti, ticarette kölelerin önemli bir unsur olduğunun ve yoğun

bir şekilde yapıldığının açık göstergesidir.

M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllara arasında Doğu Karadeniz Bölgesi’nde köle ticaretinin

yaygın olduğunu gösteren en büyük kanıt, Xenophon’un “Onbinler” adlı eserinde açıkça

belirtilmiştir. Xenophon Trabzon Bölgesi’nde yer alan Makronlar’ın topraklarına

girdiğinde bu kabile halkı ile karşılaşmış ve Atina’da esir olarak hizmet etmiş bir paralı

asker Makronlar’ın dilinden anladığını söyleyerek: “Zannedersem burası benim memleketim

olacak, eğer bir engel yoksa onlarla konuşayım”ifadesini kullanmıştır. Ksenophon’un bu

cümleleri Doğu Karadeniz Bölgesi’nde köle ticaretinin ne kadar yaygın olduğunun en

büyük kanıtıdır.

Kolonilerin Karadeniz Bölgesi ile yaptığı ticaretin son önemli unsurunu da

şüphesiz balıkçılık oluşturuyordu258. Balık bölge için her zaman en erken kolonilerde

bile önemli olduğundan Milotoslu kolonicilerin bölgede balıkçılık istasyonları bile

oluşturmuş olma ihtimalleri yüksektir259. Yine kolonilerin özellikle Doğu Karadeniz ile

balık ticareti yaptığının en önemli kanıtlarını Ksenophon’da bulmaktayız. Ksenophon

ve ordusu yine Trabzon ve çevresinde yaşayan kabilelerden Mossynoikler’in

başşehirlerinde yağmalanan ambarlarda, küplerde tuzlanmış yunus balığı eti ile kaplar

içinde balık yağı bulmuştur260. Bu bize Mossynoikler’in açık deniz balıkçılığı yapıp

avlandıklarını gösterir. Yunus balığından tuzlanmış balık konserve ve balık yağı

yapmaları, balıkçılıkta ileri bir seviyede olduklarını gösterir. Bu durumda da onların

deniz aşırı ticaret yaptıklarını söylemek çok abartılı bir görüş olmaz261.

Bütün bu saydığımız ticari ürünlerin, Yunan kolonilerinin Karadeniz Bölgesi’nde

koloni kurmalarının en önemli sebepleri olmuştur. Karadeniz’in verimli ticari yapısı

giderek kolonilerin iştahını kabartmıştır. Koloni döneminde Milotoslular Karadeniz

çevresinde 90 dan fazla koloni kurmuş oldukları antik kaynaklarda bildirilmiştir262.

Kolonilerin M.Ö VIII. yüzyıldan itibaren bu bölgeye gelmesi ile Karadeniz bölgesinin

Eskiçağ Tarihi’de aydınlanmış oldu.__

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.