güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

11 Şubat 1920 Tarihi Bandırma İçin Bir Kurtuluş Günüdür

Yazının Giriş Tarihi: 12.02.2024 08:00
Yazının Güncellenme Tarihi: 11.02.2024 19:38

Bu nedenledir ki işgal güçleri Bandırma bölgesini kendileri ile iş birliği halinde olan Osmanlı hükümetinin denetiminde bir bölge kabul etmekte oranın işgal edilmesine veya ettirilmesine gerek görmemektedirler. Kaldı ki zaten kendi askeri gemileri Bandırma körfezinde demirli olduğu sürece kendileri de bu bölgeyi denetim altında tuttuklarını düşünmektedirler. Bu yüzdendir ki Bandırma bölgesi, hatta Güney Marmara hiçbir işgal görmemiştir. Ancak işgal devletlerini bu sessiz durumdan uzaklaştıran önemli bir olay gerçekleşecektir.

26 Ocak gecesini 27 Ocak’a bağlayan 1920 tarihinde Gelibolu bölgesindeki Akbaş cephaneliği Balıkesir bölgesi Kuvayı Milliyecilerinden Edremit kaymakamı Hamdi Bey tarafından basılacak buradaki silah ve cephane Lapseki üzerinden Biga ve Yenice taraflarına ağırlıklı olarak aktarılırken bir kısmı da Bandırma üzerinden Karacabey ve Balıkesir’e aktarılacaktır.

İşte bu baskın Güney Marmara konusunda sessiz kalan tabiri caizse uyuyan işgal devletlerini uyandıracak ve harekete geçirecektir. İngilizler hemen bu silah ve cephanenin izini sürmek üzere askeri gemilerini ve bazı askeri müfrezelerini harekete geçireceklerdir. Bir harp gemisi Lapseki’ye gelirken, 2 harp gemisi eşliğinde bir nakliye gemisi Bandırma körfezine çıkacaktır.

Bandırma körfezine demirleyen bu gemilerden nakliye gemisinden çıkarılan bir yüzbaşı komutasındaki 200 İngiliz askeri daha önce de belirttiğim gibi Bandırmada karaya ayak basacak, Bandırmanın sahil bölgesindeki resmi binaları işgal edecektir. Bugünkü halkın sinema binası dediği kültür merkezinin bulunduğu sahada mevcut olan hükümet konağı ve 14. kolordu karargahı kontrol altına alınacak sahil bölgesi ve Bandırma 1 Şubat 1920’de işgal altına alınacaktır. Bu işgal gerçekleşirken İngiliz yüzbaşısı bir yandan da hem kolorduya hem kaymakamlığa Bandırmaya çıkarılması ihtimali olan Akbaş baskınıyla kaçırılan silah ve cephanenin kendilerine teslimini isteyecektir. Aldığı istihbarata göre bir kısım silah ve cephanenin Bandırma bölgesine çıkarıldığını kesin bildiğini belirten İngiliz yüzbaşısı hem onları isterken hem de bunları yapanları istemektedir. Bunun için kolorduya ve kaymakamlığa baskı yapmakta onları tazyik altında tutmaktadır.

Bunlara paralel olarak İstanbul’da, İstanbul hükümeti de aynı şekilde davranmakta gönderdiği temsilcilerle hem kolordudan hem de kaymakamlıktan İngilizlerin isteklerinin yerine getirilmesini beklemekte bu yolda tavsiyelerde bulunmaktadır. Oysa Bandırmada bunu gerçekleştirmenin imkanı yoktur. Çünkü bazı kaynaklara bakılırsa denizden Bandırmaya ulaştırılan bir kısım silah ve cephane hemen Balıkesir’e Karacabey’e ulaştırılmıştır. O zaman Bandırmada çok kuvvetli bulunan tek arabacı esnafı cansiperane bir çalışmayla kısa zamanda bu görevi yerine getirmiştir.

Bandırmaya ulaştırılan silah ve cephanenin bir kısmını Balıkesir’e ulaştırmak üzere Susurluk hattına, hatta Balıkesir’e ulaştırırken bir kısmı Karacabey’e cephane ve silah ulaştırarak, silah ve cephanenin Bandırmadan çıkarılmasını sağlamıştır. İngiliz hükümeti kararlıdır, işgal sürmekte Bandırma İngiliz işgalini yaşamaktadır. Hatta Bandırmadaki yetkililerin sahildeki Rum mahallesinden Ermeni mahallesinden gösterilen evlere yerleşmeyen İngiliz askerleri, bu bölgedeki okulu ve bazı İslam ahalinin evlerine girerek kendilerine yerleşim yeri seçtikleri görülmüştür. Büyük ihtimalle onların yerleşim yerleri olarak seçtikleri okul bugünkü öğretmen evi binasıdır.

Ama bazı kaynaklarda da bugünkü Bandırma ilköğretim okulunun olduğu yolunda bilgiler vardır. Hangi okul olursa olsun İngiliz askeri bu bölgede konuşlanmış ve Bandırmayı, Bandırma resmi binalarını yaklaşık 11 gün işgal altında tutmuştur. Bizzat İngiliz bayrağı çekilerek Bandırmaya yaşatılan bu işgalden Bandırmanın kurtuluşu Balıkesir’den gelen meşhur İngiliz Kemal’in yönlendirdiği plan ve program uygulanarak kurtarıldığını söylememiz mümkündür.

Şurası gerçektir ki Bandırmamız kurtuluş harbi sırasında yaşadığı 3 harbi de Akbaş baskının yarattığı etki sonucunda yaşamıştır. Bunlardan Yunan işgalinden Türk ordusu tarafından kurtarılan Bandırmamız 10 Nisan 1920 tarihi Anzavur işgalinden ise daha sonra kendisi de isyan edecek olan Çerkez Ethem Kuvayı seyyaresi ve Kuvayı Milliye birliklerinin sayesinde kurtulacaktır. Bu sözünü ettiğim 2 kurtuluşta Bandırma halkının hiçbir payı yoktur. Yani Bandırma içerisinde yaşayan kitlenin hiçbir rolü yoktur.

Hatta Bandırma köylerinin de payı yoktur demek pek yanlış sayılmayacak bir durumdur. Ancak az öncede belirttiğim 1 Şubat 1920 tarihi İngiliz işgalinden Bandırmanın kurtarılışı Bandırma halkının kendi öz çabası ile söz konusu olmuştur. Bu nedenle Bandırmanın 11 Şubat tarihli yani 1920’nin 11 Şubat tarihli Bandırmanın düşman işgalinden kurtuluşu Bandırma halkının eseridir. Bu nasıl olmuştur? Bandırma İngiliz işgaline düşünce gerek Bandırma içinden veya İzmir gibi çevre vilayetlerden bu işgal protestolar görmüştür.

İngiliz hükümeti nezdinde, Osmanlı hükümeti nezdinde dünya kamuoyu nezdinde gerçekleştirilen protestolarda Bandırmanın İngilizlerce işgal edilmesi protesto edilirken şehrin kısa zamanda boşaltılması istenmiştir. Hatta bu protestolar yapılırken bu işgale sebep gösterilen Akbaş baskınında ele geçirilen silahların aslında Osmanlı silahı olduğu Osmanlı ülkesini işgal eden Yunanlılara karşı mücadelede bu silahların kullanılmasının da haklı olduğu vurgulanmış ve bu mücadele başarıya ulaşılana kadar silahların elden bırakılmayacağına dikkat çekilmiştir. Şüphesiz Bandırmanın İngiliz işgaline uğramasından Balıkesir ve Ankara’da haberdar olmuş.  Onlardan yardım istenmiştir.  Balıkesir’deki Kazım Özalp’in Bandırmada durumu tenkit için gönderdiği İngiliz Kemal yani Esat Tombuk Bandırmaya geldiğinde durumu görmüş ve Bandırmadaki Kuvayı Milliyeciler ile temasa geçmiştir. Devam edecek…

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.