güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

BANDIRMA’YA ADINI VEREN YEREL TANRI PAN

Yazının Giriş Tarihi: 18.12.2020 21:49
Yazının Güncellenme Tarihi: 18.12.2020 21:49

Pan muhtemelen çoban anlamına gelen na-wv'un bir araya gelmiş şeklidir. Fakat en eski ve kullanılan ismi nuv olan tanrı keçi görünümüyle bağlantılı olarak Aiyinav,AiyoK£pwç, Zeus'un kendi soyundan olması dolayısıyla Diopan ve Hermes soyundan olması dolayısıyla Hermopan, esrarengiz olduğundan dolayı da Tıruvonav olarak geçmektedir. Roma yazarlarının eserlerinde ya Pan ya Faunus, ya da Silvanus olarak geçmektedir. Bazı gramerciler paiveiv fiilinden nav'ı çıkartmak istemişler ve rüya tanrısı ve Pan korkusunun nedeni

Ancak bu fikir imparatorluk döneminde (Nero zamanında M.S.54-68) saptanmıştır. Tasvirli sanat eserlerinde Pan'ın nadir olarak evrenin tanrısı şeklinde betimlenmesi oldukça dikkate değerdir. İmparatorluk dönemine ait oymalı bir taş üzerinde Pan, Zodiakus' un ortasında evren tanrısı olarak gösterilmiştir (Levha II). Tanrı yanan bir altarın yanında flütünü çalmakta ve altarın yanında da bir keçi görünmektedir. Tanrı keçi bacaklı, üst kısmı çıplak ve ithyphallik olarak betimlenmiştir. Ayrıca Çoban tanrı Pan'ın üflemek suretiyle dünyadaki bütün elementleri birleştirdiği düşünülmüştür.

ismi sadece çobanlar için koruyan ve otlatan anlamındadır. ilaç, Maa, nav sıfatına dayandırılarak "her", "bütün", "hepsi" anlamında kullanılmış, Homeros ve Platonın kelime oyunuyla Pan'ı tarif etmiştir. Her şeyin (evrenin) tanrısı olduğu fikri M.Ö.5. yüzyılda kabul edilmiş görünmektedir.

Ancak bu fikir imparatorluk döneminde (Nero zamanında M.S.54-68) saptanmıştır. Tasvirli sanat eserlerinde Pan'ın nadir olarak evrenin tanrısı şeklinde betimlenmesi oldukça dikkate değerdir. İmparatorluk dönemine ait oymalı bir taş üzerinde Pan, Zodiakus' un ortasında evren tanrısı olarak gösterilmiştir (Levha II). Tanrı yanan bir altarın yanında flütünü çalmakta ve altarın yanında da bir keçi görünmektedir. Tanrı keçi bacaklı, üst kısmı çıplak ve ithyphallik olarak betimlenmiştir. Ayrıca Çoban tanrı Pan'ın üflemek suretiyle dünyadaki bütün elementleri birleştirdiği düşünülmüştür.

Homeros Hymnos'unda Pan için şöyle söylemektedir:

Musa, bana keçi ayaklı ve iki boynuzlu, neşeli sesi seven, Hennes'in sevgili oğlu Pan 'dan bahset. O orman içindeki açık alanlarda dans eden Nymphalarla dolaşır, ki onlar çoban tanrısı, dağınık, uzun saçlı Pan 'ın çağırarak dik uçurum kenarlarında yürürler. Nüfuz sahası olarak her karlı doruk ve dağ tepeleri ve kayalık zirvelere sahiptir, sık çalılıklar arasında oraya buraya gider, bir sakin akarsuların cazibesine kapılır, bir sarp kayalıklar arasından koşturur ve diğerlerine yukarıdan bakan en yüksek tepeye tırmanır. Bu keskin gözlü çoban tanrı çoğu zaman parıldayan yüksek dağlarda koşar, çoğu zaman da ormanlık dağlarda avını öldürerek geçip gider. Sadece geceleri avdan döndüğü zaman, tatlı ve yumuşak olarak kamış düdüğünde (çoban flütünde) kendi müziğini çalar: O 'nun melodisini ilkbaharın çiçekli yaprakları arasında.figan eden tatlı sesli kuşun ki bile geçemez. Bu sırada berrak sesli Oresteion 'un Nymphaları O'nunla beraberdirler ve karanlık suyun herhangi bir kaynağı yanında oynamaktadırlar, sesin yankısı dağın tepesine ulaşır. Tanrı halka şeklinde dansın bir o tarafında bir bu tara/mda ve bazen de ortasına doğru yanaştığında, ayaklan ile çabukça devam eder. Sırtında benekli vaşak kürkü taşır ve çok tiz şarkılardan, çiğdem ve hoş kokan sümbüllerin çimde rastgele çiçek açtığı yumuşak çayırlardan hoşlanırdı. Onlar kutsanmış tanrılardan ve yüksek Olympos 'tan şiirler okurlardı:

Şans getiren Hermes 'i diğerlerinden seçip ayırırlardı, O'nun tüm tanrıların nasıl süratli bir habercisi olduğunu söyler/erdi: Zengin kaynaklı ve sürülerin annesi Arkadia 'ya nasıl geldiğini söylerlerdi. Orada Kyllene 'de tapınağı vardır. Tanrı ise de, ölümlü bir adamın hizmetinde kıvırcık postlu koyun bakmıştır: Zira orada Dryops'un sevgili kızı, lüle lüle saçlı Nympha ile evlenme arzusuna kapılmış ve yüreği erimiştir. Mutlu evliliğini orada başarıyla tamamlamıştır, Megaron 'da O Hermes 'e, doğduğunda hayret verici, keçi ayakları, iki boynuzuyla, çok gürültücü, şen gülüşlü sevgili oğlunu sunmuş. Ama sütninesi kaba ve sakalla kaplı yüzünü görünce korkmuş, sıçramış, çocuğu bırakmış ve kaçmıştır.

Sonra şans getiren Hermes O 'nu almış ve ellerinin arasına yerleştirmiştir. Tanrı kalben çok mesut olmuş. O hemen dağ tavşanların sıcak postlarına sarınmış çocuğunu taşıyarak ölümsüz tanrıların oturdukları yere gitmiş. O'nu Zeus 'un yanına oturtmuş ve diğer tanrılara göstermiştir.

O zaman bütün ölümsüzler kalben mutlu olmuş, özellikle Bakhos Dionysos: çocuğa Pan adını vermişler,zira O hepsinin kalbini sevinçle doldurmuş. Ve böylece selam sana tanrı !Senin lütfünü bir şarkı ile anıyorum. Şimdi seni ve aynı şarkıyı da unutmayacağım.

M.Ö.5. yüzyıldan önce Pan'a dair Homeros'un Hymnos'undan başka, tarihin babası Herodotos tarafından Marathon Savaşını anlatırken bahsi geçmiştir.176 Pan Marathon savaşından sonra Atina'da önemli bir rol oynamıştır. Özellikle Makedonya Kralı Alexandros (İskender) zamanında Pan kültünün büyük bir anlamı olmuştur. Alexandrialılar ve Syrakusaililer doğal yaşamın huzuruna özlem duyduklarından çobanların yaşamına özenmişler ve böylece bukolik (çobanların karşılıklı söyledikleri şiir) gelişmiştir. Hellas'da Arkadia bölgesinde çoban yaşantısıyla birlikte şairler tarafından Arkadia çoban tanrısına övgüler düzülmüş ve aşağı yukarı aynı benimsediği şekliyle Pan'ın evrenin tanrısı olarak görülmesi büyük olasılıkla Kynik filozof Antisthenes ve Pontuslu Herakleides tarafından geliştirilen bir düşüncedir.

Yukarıda bahsettiğimiz Homeros'un Hymnos'undan başka Pan ile ilgili diğer bir manzume Epidauros kentine aittir. Ta1 üzerine yazılan bu manzume evren tanrıları Pan ve Meter hakkındadır. Bunlardan başka bir diğer manzume de Asklepios tapınağı üzerindeki Sophokles'in Paian isimli eseridir. Bu manzumeler kült açısından belirleyici bir niteliğe sahiptir. Epidauros'un Hymnos'una dinsel bir şiir olarak bakıldığında eserin oldukça güzel kurgulandığı anlaşılır:

Pan 'a, Nymphaların efendisine,

Naiad'lann sevgilisine şiir söylüyorum

Mükemmel halka oyunu şerefine.

Gülüp oynaşan peri efendisine.

Güzel sesli çoban flütünden,

Kendi buluşundan, tanrıların yarattığı

Siren şarkısına akıtır.

Şarkı ile birlikte hafif adım atarak

Güzel gölgelendirilmiş mağaraların içinde

Hoplaya hoplaya dans eder,

Her şekildeki vücudunu tartarak

Dansta güzel, görünüşte güzel

Sarı sakallarının süsü ile.

Yıldızlı Olympos'a çıktı

Tüm söylenen şarkılann yankısı,

Olympos tannlar alayı

ilahi Musalar kabiliyeti ile donatılmış.

Tüm dünya ve deniz

Kendilerini kanştırırlar sana olan arzularından.

Çünkü sen hepsinin dayanağısın.

O ye Pan, Pan.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.