güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

MUSTAFA KEMAL’İN BALIKESİR’İMİZE YAPTIĞI ŞUBAT AYI GEZİLERİ

Yazının Giriş Tarihi: 18.12.2020 21:51
Yazının Güncellenme Tarihi: 18.12.2020 21:51

Kıymetli okurlarım, Balıkesir’imiz il olma vasfını Cumhuriyet devrine borçlu olan bir yerleşim yeridir. Daha önce Osmanlı döneminde ilden küçük bir idari birim olan mutasarrıflık olarak Osmanlının son döneminde Karesi Mutasarrıflığı adıyla anılan Balıkesir’imiz kuruluş devrinden Osmanlı’nın son devrine kadar Osmanlı Devlet teşkilatı içinde Karesi Sancağı olarak bilinen ve anılan bir saha olarak tanınmıştır. Türk hâkimiyeti döneminde Karesi beyliği denilen Anadolu Selçuklu sonrası Türk beyliğinin başkentliğini yapan Balıkesir’imiz Osmanlı döneminde Ankara Savaşı sonrasındaki Fetret Devri denilen devrin ilk dönemlerinde bağımsızlık ilan eden Yıldırım Beyazıt’ın oğlu İsa Çelebinin de başkentliğini yapmış onun ölümünden sonra tekrar Osmanlı yönetimi içerisinde normal bir sancak merkezi olmuştur. Balıkesir bölgesi Osmanlı Döneminde iç kesimlerde kalması nedeniyle sürekli Osmanlıya bağlı yaşamış ama yer yer celali ayaklanmalarına hatta bölgesel celali ayaklanmalarının merkezi sahalarında kalma durumuna düşmüştür. Ama bütün bu ayaklanmalar hep geçiştirilmiş Balıkesir Osmanlı hanedanına ve devletine sürekli bağlı kalmıştır. Balıkesir bölgesi Osmanlı devleti için duraklama döneminden başlayarak gerçekleştirilen konargöçer iskânları için konargöçer yerleştirilen önemli merkezlerden biri olmuştur. Bu nedenle Balıkesir’imizin pek çok kırsal yerleşimi konargöçer Türkmen ve yörük obalarının adlarını taşımaktadır. Bilhassa 1760’lı yıllarda Balıkesir’in bağlı bulunduğu Bursa vilayetinin (HüdevendigarVilayetini’nin) valisi bulunan Ahmet Refik Paşa’nın valiliği esnasında önemli konargöçer iskânı gerçekleştirilmiştir. Aynı dönemlerde başlayan Balkanlardaki ve Kafkaslardaki Osmanlı gerilemesi neticesinde 1800’lü yıllarda ortaya çıkan Balkan ve Kafkas göçmenleri de Osmanlı devleti tarafından Balıkesir bölgesine bilhassa Bandırma bölgesine çoğunlukla yerleştirilmişlerdir. 1. Dünya Savaşı ve ona müteakip gerçekleşen Kurtuluş Savaşında da Balıkesir’in rolü büyük olmuştur. Gerçi Balıkesir Kurtuluş harbi döneminde Balıkesir Kongreleriyle KuvayiMilliyenin doğusuna öncülük ederken Batı cephesinde Yunana karşı ilk direnişi gerçekleştirmiş Mustafa Kemal ve Arkadaşlarına Kurtuluş Harbinin hazırlık dönemi süresince zaman kazandırmış bir yerleşim yeri bir bölge oluşturmuştur. Ancak aynı Balıkesir Bölgesi Ahmet Anzavur ve Çerkez Ethem isyanlarıyla Mustafa Kemal ve arkadaşlarına karşı direniş göstermiş onlara karşı da mücadele ederek Osmanlı hükümetine işbirlikçiliği yapmış bir bölge olma özelliğini de göstermiştir. Ne var ki bu ikinci özellik Balıkesir’in il merkezi bölgesinden ziyade Bandırma, Gönen, Manyas, Susurluk bölgesi için geçerlilik gösteren bir durum arz etmiştir.  Kurtuluş harbi bitip ülke kurtarıldıktan sonra Mustafa Kemal’in ilk yurt gezilerine sahne olan yerleşim yerlerinden birisi de Balıkesir’imiz olmuştur. Nitekim daha Cumhuriyet ilan edilmeden 1923 yılında yapılan ilk Balıkesir gezisi 6 şubat tarihinde gerçekleşmiştir. Mustafa Kemal’in Balıkesir’e ilk gelişi olan bu ziyaret Mustafa Kemal’in peş peşe belirli zaman aralıklarıyla Balıkesir’e gerçekleşen ilk gezisi 6 Şubat 1923 tarihli bu gezi olacaktır. Mustafa Kemalin dinsel sahada bizzat camide mimbere çıkarak hutbe denilen konuşmayı yaptığı ünlü Balıkesir Hutbesini gerçekleştirdiği gezi bu gezidir. Mustafa Kemal bu hutbesinde Türkiye denilecek devletin dini açıdan en bağnaz sahalarından bir merkez görünümündeki Balıkesir’de boşuna değildir. Kurtuluş harbinin en önemli dinsel kökenli halifeye bağlılık adına gerçekleştirilen iç isyanları olan anzavur isyanlarının geçtiği sahada böyle bir hutbenin icra edilmesi hiç de tesadüfi olmaması mümkün görülmeyen bir olaydır. Mustafa Kemal bu hutbeyle getireceği yeni sistemde nelerin yapılabileceğini ne gibi değişimlerin olacağını dile getirmekle bu bölgede ve benzeri yerlerde yeni rejime yani Cumhuriyet sistemine karşı Türk halkının hazırlamak istemiş olmalıdır. Mustafa Kemal'in yedi Balıkesir gezisinden gerçekleşen iki tanesi Şubat ayı içerisinde ve üstelik aşağı yukarı ay ve gün olarak aynı tarihlerde gerçekleşmiştir. Bunu Mustafa Kemal’in gezileriyle ilgili anlatımlara baktığımızda açıkça görmemiz mümkündür. Mustafa Kemal’in birince ve dördüncü Balıkesir gezileri Şubat ayının kabaca 7sinde gerçekleşmiştir. Nitekim bu geziler hakkında internet bilgilerine baktığımızda şu bilgilerin verildiğini görürüz:

“Atatürk'ün Balıkesir'i ziyaretleri 7 kez oldu. Bunlardan ilki, 6 Şubat 1923'te gerçekleşti. İzmir'den trenle Balıkesir’e gelen Mustafa Kemal Paşa'nın beraberinde eşi ve Kâzım Karabekir Paşa ile diğer zevat bulunuyordu.”

“7 Şubat 1923 günü öğleyin Paşa Camii'nde okunan mevlitten sonra minbere çıkarak bir konuşma yaptı. "Balıkesir Hutbesi" diye anılan bu konuşmasında "Allah birdir, şanı büyüktür. Allah’ın selameti, atıfeti ve hayrı üzerinize olsun" diyerek söze başladı ve kurulacak yeni devletin temel esasları ile devrimler ve cumhuriyete ışık tutan mesajlar verdi.”

“7 Şubat 1931 Cumartesi günü Mustafa Kemal Paşa 4. kez Balıkesir’e geldi. İzmir’den Balıkesir’e gelen Gazi, Balıkesir’de bazı ziyaretler ve konuşmalar yaptıktan sonra 8 Şubat 1931 günü gene özel treni ile İzmir’e döndü.”

Bu bilgiler gösterir ki Mustafa Kemal aşağı yukarı aynı noktadan yola çıkıp aynı vasıtalarla Balıkesir’e gelmiş ilkinde 5 gün, ikincisinde 2 gün Balıkesir’de kalarak tekrar aynı vasıtayla geldiği merkeze İzmir’e dönmüştür. Büyük önder Mustafa Kemal’in Balıkesir’e gerçekleşen 7 gezisinden 4 gezisi aşağı yukarı Ocak Şubat aylarında gerçekleşmiş bilhassa önemle vurgulamak isterim ki 1. Ve 4. Gezileri Şubat aynın 7sine denk gelen tarihte gerçekleşmiştir. Bu nedenle bugün Balıkesir’imiz Mustafa Kemal’in Balıkesir’e ilk geliş tarihinde bugünün yıl dönümünü değerlendirir tören ve seremonilerle kutlarken aslında Mustafa Kemal’in Şubat ayına denk gelen aynı tarihli birinci ve dördüncü ziyaretlerinin yıl dönümünü kutlamaktadır. İlki 1923’te dördüncüsü 1931’de gerçekleşen bu ziyaretlerin geçtiğimiz hafta içerisinde ilkinin 91., dördüncüsünün 83. Yıl dönümünü kutlayan Balıkesir’imiz aynı tarihe denk gelen bu yol dönümlerini seremonilerle değerlendirmiş Mustafa Kemal’e verdiği önemi onun hatıralarına bağlılığını dile getirmiş olmaktadır. Umarım bu değerlendirme Balıkesirli vatandaşlarımıza Kemalizm’e ve Cumhuriyet rejimine milletimize ulusal, laik, üniter devlet sistemimize layık bir vatandaş olma konusunda temel oluşturur. Geçtiğimiz hafta içerisinde kutlanan Mustafa Kemal’in Balıkesir’e ilk gelişinin 91. Yıl dönümü ve 4. Gelişinin 83 yıl dönümü kutlu olsun. Umarım Balıkesirlilerimiz Mustafa Kemal’in ilk gelişinde Paşa Camiinde mimberden dile getirdiği Balıkesir hutbesinin aydınlatması doğrultusunda yaşam süren Türkiye Cumhuriyetine ve bu cumhuriyetin sistemlerine gönülden bağlı Mustafa Kemal’in gençliğe hitabesiyle gençliklerinden itibaren kendilerine havale etmiş olduğu görevleri ifa edebilecek nitelikte bireyler durumunda olsunlar. Aksi taktirde gelecek yıllarda Mustafa Kemal’in Balıkesir’e ilk gelişini kutlamanın önem ve imkanı kalmayabilecektir.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.