güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

KURTULUŞ SAVAŞI’NI KAZANAN ASKERİ KADROYU TANIYALIM

Yazının Giriş Tarihi: 18.12.2020 21:49
Yazının Güncellenme Tarihi: 18.12.2020 21:49

FEVZİ ÇAKMAK

Kurtuluş Savaşındaki Görevleri: Fevzi Çakmak Tümgeneral (Mareşal) İstanbul hükümetinde Harbiye nazırı, Erkan-ı Harbiye-i umumiye reisi ve Milli Hükümette Müdafa-i Milliye vekili, Erkan-ı Harbiye reisi ve garp cephanesi komutanı.

Kurtuluş Savaşında Dahil Tüm Hayatı: Kurtuluş savaşımızın ünlü komutanlarından biridir. Fevzi Paşa, Çakmakoğulları ailesinden topçu miralayı Ali Sırrı beyin oğludur. 12 Ocak 1871 de İstanbul Cihangirde dünyaya geldi. İlköğrenimi Rumeli Kavağı mahalle okulunda yaptı. Sonra sırası ile soğuk çeşme askeri rüştiyesinde, Kuleli idadisinde ve Harbiye mektebinde okudu. 1895 yılında mülazım rütbesiyle Erkan-ı Harbiye sınıfına ayrıldı. 1898 yılında, Kurmay Yüzbaşı olarak orduya katıldı. Rumeli’de, Balkan savaşında, Çanakkale’de, Kafkasya’da, Suriye’de çeşitli savaşlarda bulundu. Kurmay ve komutan sıfatı ile orduya hizmet etti. Orduda kendisini Kavaklı Fevzi ile anarlardı.

Fevzi Çakmak Mütarekeden sonra bir süre İstanbul’da Erkan-ı Harbiye reisliği yaptı. Bir sürede harbiye nazırlığında bulundu. Bu görevlerde çalışırken Anadolu’ya levazım ve donatım gönderilmesinde büyük hizmetleri görüldü. Fevzi Çakmak 8 Nisan 1920’de Anadolu’ya geçti. Bir çok cephelerde ordunun harekatını yönetti. 3 Mayıs 1920’de milli müdafaa vekili sonrada vekiller heyeti reisi oldu. II. İnönü Zaferi kazanılınca 3 Nisan 1921’de Millet Meclisi kendisine I. Ferik Rütbesini verdi. Fevzi Çakmak 3 Ağustos 1921’de de Erkan-ı Harbiye Reis Vekilliğine getirildi. Sakarya Zaferinden sonrada Büyük Millet Meclisince müşirliğe yükseltildi. 1924 yılı Ekim ayı sonuna kadar, Kozan Milletvekili olarak yasama görevine devam etti. 1925 yılında Milletvekilliğinden ayrıldı. Daha sonra Erkan-ı Harbiye reisliğine asaleten atandı. 1944 yılına kadar bu görevde kaldı. 12 Ocak 1944’de kanunda yazılı yaş haddini doldurmuş olduğundan emekliğe ayrıldı.

Yurtta Demokrasi akımı başlayınca da, üzerine pek önemli bir tarihi görev almaktan geri kalmadı. O sıralarda Demokrat Parti daha emekleme dönemindeydi. Fevzi Çakmak Paşa işte bu partiyi destekledi. Partinin tutunmasına, örgütlenmesine çalıştı. 1946 seçimlerinde İstanbul Demokrat Partinin listesinde bağımsız olarak Milletvekili seçildi. Ancak Demokrat parti önderlerinin gidişini beğenmeyerek 12 Temmuz 1947’de partiden ayrıldı. Demokrasi yolunda 2. savaşı bundan sonra başladı. Güvendiği arkadaşları ile birlikte 19 Temmuz 1948’de Millet Partisini kurdu. Geçirdiği prostat ameliyatından 2 gün sonra 10 Nisan 1950’de vefat etti.

Fevzi Çakmak büyük bir asker olduğu kadar büyük bir insandı da. Toplumsal ve askeri alanlarda büyük ilgisi vardı. Öyleyken, son derece çalışkan ve alçak gönüllüydü.

ALİ FUAT CEBESOY

Kurtuluş Savaşındaki Görevleri: Ali Fuat Cebesoy Tuğgeneral(Korgeneral) 20. Kor. Garp cephesi kumandanı

Kurtuluş Savaşı da Dahil Tüm Hayatı: 1893-1968 Türk Kumandan ve Devlet adamı. 1877-1877 Osmanlı-Rus savaşı kumandanlarından Müşir Ahmet Ali Paşa’nın torunu ve Milli Hükümetin, nafia vekilliği yapmış olan Ferik İsmail Fazıl Paşa’nın oğludur. Erzincan Askeri rüştiyesinde Saint Joseph Fransız okulunda öğrenim yaptı. 1905’te Harbiye’yi bitirerek kurmay subay oldu. Beyrut’ta ve Selanik’te staj yaparak kolağası oldu. Rumeli’de eşkıya takiplerinde bulundu. Roma’da ateşemiliterlik yaptı. Balkan harbinde kolordu Erkan-ı Harp reisi olarak katıldığı yanya müdafaasında yaralandıktan sonra kaymakamlığa terfi etti. I. Dünya Savaşında fırka ve kolordu kumandanlıklarında gösterdiği başarılardan dolayı miralay ve mirlivalığa yükseltildi. Kurtuluş savaşının başlangıcında Amasya mukarreratı denilen kararlar alındığı zaman Mustafa Kemal, Kazım Karabekir, Rauf Bey ve Refet Bey ile beraber idi. Konya Ereğli’sindeki kolordusu ile Ankara’ya gelmiş ve 1 Aralık Sivas Kongresi kararı ile Umum Kuva-yı Milliye Başkomutanlığına tayin edilmişti. Yayımladığı beyanname ile Mustafa Kemal’in takdirlerini kazandığı gibi İstanbul hükümetinin dahiliye nazırı Ali Kemal’i istifa etmeye mecbur etti. Bu olay, Anadolu’nun İstanbul’a karşı ilk zaferi oldu. Bir süre sonra hem T.B.M.M. üyeliğine, hem de garp cephesi komutanlığına getirildi.

1920’de Moskova Büyükelçiliğine gönderildi. 2. ordu müfettişi olarak yurda döndü. Askerlikten ayrıldıktan sonra Konya Milletvekilliğine seçildi. Nafia ve Münakalat vekaletlerinde bulundu. 1947’de T.B.M.M. Başkanı 1950’de Eskişehir Milletvekili yaptı. Ali Fuat Paşa’nın Mustafa Kemal ile olan arkadaşlığı harbiye sıralarına kadar uzanır.

O devirdeki ihtilalcılık fikirlerini beraber öğrenmişler, birlikte tevkif edilmiştir. Makedonya gizli ihtilal cemiyetine yine birlikte girdiler. İttihat ve terakki cemiyetinde Taşra mürşidi olarak görev aldılar. Bir suikastla ilgili olduğu söylenmiş ve bir itham altında kalmış, fakat sonradan suçsuz olduğu anlaşılmıştı. Kaleme aldığı hatıraları İstiklal Harbinin en güvenilir vesikaları arasındadır. 10 Ocak 1965’de 85 yaşında iken İstanbul’da vefat etti. Mezarı kendi adı ile anılan Geyve civarında Ali Fuat Paşa köyündedir.

Kazım Karabekir

Kurtuluş Savaşındaki Görevleri: Kazım Karabekir Tuğgeneral(Korgeneral) 14.Kor. Kumandanı, 15.K.Kumandanı, Şark cephesi kumandanı.

Kurtuluş Savaşı da Dahil Tüm Hayatı: Kurtuluş Savaşının tanınmış Türk komutanlarındandır. (1882-1948) Babası Mehmet Emin Paşa’dır. İstanbul’da askeri okullarda okudu. Harp akademisini bitirdi. Kurmay Yüzbaşı olarak Manastıra atandı. Burada Enver Bey ile birlikte ittihat ve terakki cemiyetini kurdu. Bulgar ve Sırp cephelerinde savaştı. 31 Mart olayını bastırmak için İstanbul’a gelen hareket ordusunda görev aldı. II. Meşrutiyetin ilanından sonra politikadan ayrıldı. Balkan savaşında ve Edirne’nin savunulmasında yararlılıklar gösterdi. 1914’te yarbay oldu. I. Dünya Savaşından önce haber alma şubesi müdürü olarak görev doğuda görev aldı. Sonra İstanbul’da Kartal’da bulunan 14. Tümen Komutanlığına getirildi. Tümeni ile Çanakkale’de savaşlara katıldı. Albaylığa yükseldi(1915). Alman Generali Orof Vonder Goltz paşanın kurmay başkanı olarak Irak cephesine gitti. Bu bölgede bulunan 18. Kolordu Komutanlığına atandı. İngiliz kuvvetlerine karşı başarılı savaşlar verdi. 1 yıl sonra Diyarbakır bölgesindeki 2. Kolordu Komutanı oldu(1917). Ruslarla çarpıştı. Van, Bitlis ve Elazığ cephesindeki 2. Kolordu Komutanlığına vekillik yaptı. 1918’deki Erzincan Bölgesindeki I. Kafkas Kolordu komutanlığına getirildi. Erzincan’ı, Erzurum’u Ruslardan kurtardıktan sonra Sarıkamış, Kars ve Gümrü’yüde geri aldı. Bu başarı üzerine general oldu. Kendisine bir çok nişan ve madalya verildi.

Kazım Karabekir Paşa savaşı hazırlıkları yapılırken karargahı Erzurum’da olan 15.Kolordu Komutanı olarak bulunuyordu. T.B.M.M.’ne Edirne’de milletvekili olarak girdi. Onun komutasındaki Türk Ordusu Ermenileri yenilgiye uğrattı. Kars ve Gümrü ele geçirildi. T.B.M.M. Hükümeti Baş Delegesi olarak Gümrü ve Kars anlaşmasını başarı ile sonuçlandırdı.

REFET BELE

Kurtuluş Savaşındaki Görevleri: Refet Bele Albay(Tuğgeneral) 3. Kolordu K. Cenup Cephesi K.K.M. vekili, İstanbul Kurtuluşunda Refet Paşa Karargahı Kumandanı.

Kurtuluş Savaşı da Dahil Tüm Hayatı:  Türk Asker ve Siyaset adamı (İstanbul 1881-1963). Harp akademisini bitirdi. Ordu ve jandarma görevinde çeşitli görevler aldı. I. Dünya savaşında Filistin Cephesinde özellikle II. Guze Muharebesindeki yönetimi ile ün yaptı. Mütareke merkezi Sivas’ta bulunan III. Kolordu Kokutanlığına atanarak Atatürk ile birlikte Samsuna çıkanlar arasında yer aldı. (19 Mayıs 1912) Milli harekete karşı baş gösteren isyanların bastırılmasında özellikle Konya’da Delibaz, Denizli’de Demirci Efe ve Çerkez Ethem Karşısında başarıları görüldü. T.B.M.M. I. Döneminde İzmir Milletvekili seçildi. İlk defa İçişleri Bakanlığı ve bir kerede Milli Savunma Bakanlığı yaptı. (5 Ağustos 1921-10 Ocak 1922) T.B.M.M. Tarafından Doğu Trakya’yı teslim almakla görevlendirildi. Ankara Hükümetinin temsilcisi olarak İstanbul’a girişi coşkun gösterilerle karşılandı. (19 Ekim 1922) Meclisin II. Döneminde İstanbul’dan Milletvekili seçildi ve Terakkiye-Cumhuriyet fırkasına girdi. İzmir’de Atatürk’e yapılmak istenen suikast dolayısı ile tevkif edilerek İstiklal mahkemesine verildi. Fakat beraat etti. 27 Kasım 1926’dan ordudan ve Milletvekilliğinden çekildi. (1929-1930) yılları arasında İstanbul Milletvekilliği yaptı. Birleşmiş Milletler, Filistin Mültecilerine yardım komitesinde Türk Delegesi olarak bulundu. 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.