güvenilir kaynak casibom giriş maritbet
SON DAKİKA
Hava Durumu

İslam Dünyasında Verdikleri Sözleri Tutmayan Yöneticilere Örnek Olabilecek Şahsiyetler

Yazının Giriş Tarihi: 05.09.2022 00:31
Yazının Güncellenme Tarihi: 05.09.2022 00:31

Yine Abbasîlerin ilk halifesi Ebu Abbas’ın kendisine saffah denilen bu şahsın Abbasi soyuna hilafeti kazandıran Türk kökenli Ebu Müslim Horosani’yi saraya davet edip sarayda pusuya düşürüp hile ile öldürtmesi de İslam dünyasında bir sözünü tutmama ahde vefa göstermeme olayıdır. Bu arada şunu da vurgulamak isterim ki Arap milletinin biz Türk milletine verdiği sözleri tutmama adeti bize ihanet etme adeti tarihte pek çok defalar tekerrür etmiştir.

Bu konuda son örnekleri Osmanlı tarihinden vermek isterim. Bunun Osmanlı hanedanlığında pek çok örneği varsa da en bariz örneğini Kanunu Sultan Süleyman ile onun ünlü veziri Makbul İbrahim Paşa arasındaki icraatta görmemiz mümkündür. Tarihi bilgilerimize göre, Kanuni Sultan Süleyman bu İbrahim Paşayı sadrazam yaptığında kendisine ben hayatta iken hakkında hiçbir ölüm işlemi gerçekleştirilmesine müsaade etmeyeceğine söz vermiştir.

Tabii ki bu bir oranda seni idam ettirmeyeceğim sözü vaadi demektir. Ne var ki zaman ilerleyip eşi Hürrem Sultanın, Makbul İbrahim Paşanın idamı konusunda ısrarlı olması üzerine Kanuni’nin emri ile İbrahim Paşanın sarayda idam ettirdiğini görmekteyiz. İbrahim Paşa’ya idam ettirmeyeceğim sözü veren Kanuni Sultan Süleyman Osmanlı İmparatorluğu’nun padişahı olduğu gibi İslam dünyasının da halifesi yani peygamber vekili olarak başı durumundadır. Böyle bir şahsiyetin yemin ederek verdiği sözü tutmaması yukarıda belirttiğim gibi İslam dünyasında İslami yönünü öne çıkaran yöneticilerin sözünü tutmamasının en bariz örneklerinden birini oluşturmaktadır.

Gerçi bazı kaynaklar Kanuni’yi bu durumdan kurtarmak için olaya şöyle bir izah getirirler. Kanuni İbrahim Paşayı öldürtmeden önce yeminini düşünerek Şeyhülislam dahil din adamlarını çağırmış ben bu adama seni öldürtmeyeceğim diyerek yeminle söz verdim. Şimdi öldürtmem gerekiyor buna dine uygun bir çare bulun demiştir.

Zamanın uleması Kanuni’ye sormuşlardır, “ nasıl bir söz verdiniz” efendim. Ben hayatta iken seni öldürtmeyeceğim yolunda yemin ettim deyince Ulema bulduğu şu çareyi beyan etmiştir. Efendim hadislere göre uyku yarı ölümdür. Bu nedenle İbrahim Paşa hakkında yapılacak icraat siz uykuda iken yapılırsa sözünüzü bozmamış sayılırsınız.

Nitekim İbrahim Paşa saraya davet edilmiş gece saray uykuda iken Kanuni’nin uykuya yatmadan önce verdiği idam fermanı uyarınca Kanuni uykuda iken idam edilmiştir. Ve sözde Kanuni verdiği sözü bozmamış durumuna düşürülmüştür. Böyle uygulamalara İslami sahada Hile-i Şeriyye dendiği bilinmektedir.

Kanuni Sultan Süleyman’ın gömülürken vasiyeti üzerine mezarına gömüldüğü söylenen yaptığı işlere ait Şeyhülislam Fetvaları olduğu söylentisi göz önünde tutulursa ve Kanuni Sultan Süleyman’ın oğulları dâhil yaptırdığı idamlar düşünülürse insanlara verdiği sözü tutmama konusunda dindar gözüken İslam yöneticilerin en önde gelenlerinden biri Kanuni Sultan Süleyman’dır dersek umarım yanlış söylemiş olmayız.

Bu örnekler bize gösterir ki İslam dünyası geçmişten günümüze sözünün hilafına icraatlar yapan sözüne sadık olmayıp sözlerini çıkarlarına göre unutmayı tercih eden yöneticilerle doludur. Gerek Hindistan sahasına da gerek uzak doğuda gerek Arap yarımadasında gerekse Asya ve Afrika kıtalarında yer alan İslam ülkelerinde hatta Avrupa’da görülebilen İslam ülkeleri ve topluluklarında bu durumu yani İslam yöneticilerinin verdikleri sözde durmamalarını görmek gözlemlemek pekala mümkün olabilir.

Bu yüzdendir ki biz İslam bireylere belirli konularda söz veren yöneticilerimize ve liderlerimize onların İslami görüntülerine bakarak kesin olarak inanmamamız gerekir. Çünkü meşhur atasözü uyarınca yöneticilerin de beşer olduğunu unutmamak meşhur Türk atasözü olan “insan beşer elbet şaşar” hükmü uyarınca yöneticilerimizin de verdikleri sözlere uyamayabileceklerini kabul etmemiz gerekir.

İslam dünyasında ve Türk dünyasında fiili olarak iş başında bulunan yöneticilerin sözlerinde durup durmayacağı konusunda kesin teminatımız onların son verdiği teminatları yaptığı son vaatleri tutup tutmayacaklarını önceki teminat ve vaatlerini tutup tutmamalarına gerçekleştirip gerçekleştirmediklerine bakarak kararlaştırmalı eğer bizden destek istiyorlarsa onlara vereceğimiz desteği daha önceki sözlerini tutup tutmadıklarına bakarak vermeli veya vermemeliyiz.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

    En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.